HAKİKATİN RESMİ

Oyuncak sayılması yanında “yapboz”[1]  bir bulmaca ve hatta bilmece olarak da tanımlanabilir. Yapboz iki ana bölümden oluşur: kutusu içinde gelen parçalar ve kutunun kapağındaki parçalara ait resim. Oyunun amacı kutudaki parçaları kapaktaki resmin tamamında bir araya getirebilmektir (tabii ki kutuda eksik parça yok ise!).  Esasen değişik şekil ve renklerdeki resme ait parçaların nasıl bir yöntemle bir araya getirileceği, çözüm açısından, bir bulmacadır. Bulmacanın zorluğu, parça sayılarına (fotoğraftaki resim 1200 parçalıdır) ve büyüklüklerine göre değişecektir. Parçalarının genel bir şekli olmadığından, şekil ve renklerine göre her birinin resimdeki yeri, aklın mantığına dayalı bir izlenim gücüyle saptanır ve zorlamadan diğerine takılır. Bu, oyunun “yap” safhasıdır. Bütün parçaların bir resim halinde birbirine takılması sonrası yeniden birbirlerinden sökülüp kutuya geri konması; bu da, oyunun “boz” safhasıdır.

İngilizcede “jigsaw,” bir testere türünün adıdır. Bu kelime, Fransızcada kesip ayırma anlamında “dekupaj” olarak karşıt bulmuştur. Dolayısıyla “yapboz” oyununa “kes ayır” veya “kesip ayrılmış” da diyebiliriz.

Pekiyi, şimdi şu sorunun sorulması doğaldır: konusu ilahiyat olan bu felsefe eğilimli kitapta yapboz oyununun yeri veya rolü ne olabilir? Yapboza bir metafor olarak bakıldığında, bulmaca prensiplerinin ve uygulamasının projemize fayda sağlayacağı görüşündeyiz. Bu bağlantıyı hemen açıklayalım.

Hakikatin tamını tek bir “resim” olarak düşünürsek, yapboz kutusunun kapağına o resmi yapıştırarak içindekilerin Hakikatin parçaları olacağını tahmin edebiliriz. Ortaya çıkacak ve adını “Hakikat” koyacağımız yapboz oyun parçalarını birleştirebilirsek göreceğimiz resim Hakikat’i temsil edecektir. Ancak böyle bir senaryonun işlemesi için elimizde o “kapak resmi” bulunmamaktadır. Eğer resimsiz bir yapboz kutusu temin edilmişse, o zaman bulmacanın çözümüne katkı yapacak veri ve bilgileri nereden bulacağız? Parçaları neye göre veya ne gibi referanslara dayandırarak oyunu tamamlamaya çalışacağız? “Hayat” içinden çıkacak parçaları birleştirip Hakikatin resmini birimizin görebilmesi sonuçta yeteneklerimize kalmış bir akıbettir; şu an itibariyle Hayy’ata ait muammalı varlık bulmacasının çözümü (parça tanımlanması eksikliğinden ötürü) hala tamamlanmış değildir. Tüm alemlerin Sahibi resminin, sonsuz sayıda şekil ve renkteki parçalarıyla birlenik hale getirilip görülmesi: bu bulmacanın çözülmesi Hakikatçe beklenen bir sonuç olduğu kanısındayız.  Oynadığımız oyun zordur!

Biz de, bu kitap yazımıyla, “kendini boyayan tuvaldeki” Hakikat resminin tamamlanmasına katkı yapmak niyetiyle çalışmaktayız.

---

[1] Yapboz – Vikipedi (wikipedia.org): “Yapboz parçalardan oluşan resim veya fotoğrafın birleştirilmeye çalışıldığı bir tür oyuncaktır.”